Οργανικός Άνθρακας Εδάφους (SOC)

Ο Οργανικός Άνθρακας Εδάφους (SOC) αποτελεί έναν από τους βασικούς δείκτες της υγείας του εδάφους και σημαντικό συνιστώσα του παγκόσμιου κύκλου του άνθρακα. Ανάλογα με τον τρόπο διαχείρισής τους, τα γεωργικά εδάφη μπορούν να λειτουργήσουν είτε ως πηγή είτε ως καταβόθρα του ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. Η αύξηση των αποθεμάτων SOC στη γεωργική γη θεωρείται, επομένως, μία από τις πιο οικονομικά αποδοτικές και ευρέως εφαρμόσιμες στρατηγικές για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής, βελτιώνοντας παράλληλα τη γονιμότητα του εδάφους, την ικανότητα κατακράτησης νερού και την ανθεκτικότητα σε ακραία καιρικά φαινόμενα.

Στο πλαίσιο του έργου LIFE ClimaMED, αναπτύχθηκε συγκεκριμένη μεθοδολογία και σύνολο εργαλείων για την ποσοτικοποίηση των μεταβολών των αποθεμάτων SOC στη μεσογειακή γεωργική γη. Η προσέγγιση συνδυάζει επιτόπια δειγματοληψία και εργαστηριακή ανάλυση της περιεκτικότητας του εδάφους σε οργανικό άνθρακα με δεδομένα σχετικά με τις γεωργικές πρακτικές, όπως η κατεργασία του εδάφους, οι οργανικές προσθήκες, η αμειψισπορά και η διαχείριση των φυτικών υπολειμμάτων, που επηρεάζουν τον ρυθμό με τον οποίο ο άνθρακας συσσωρεύεται ή χάνεται από το έδαφος.

Οι αρχικές συνθήκες SOC όλων των δεκαπέντε πιλοτικών αγρών στην Ελλάδα, καθώς και των πιλοτικών περιοχών στην Ιταλία, την Ισπανία και την Κύπρο, αξιολογήθηκαν στην αρχή του έργου. Αυτό το σημείο αναφοράς χρησιμεύει ως βάση με την οποία μπορούν να μετρηθούν και να αξιολογηθούν οι μελλοντικές μεταβολές των αποθεμάτων SOC, επιτρέποντας στο έργο να αναδείξει την επίδραση συγκεκριμένων γεωργικών πρακτικών στη δέσμευση άνθρακα με την πάροδο του χρόνου.

Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης SOC, σε συνδυασμό με τα δεδομένα εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που συγκεντρώνονται μέσω των συσκευών LIDAR του έργου, τροφοδοτούν το Κέντρο Παρακολούθησης και Διαχείρισης Αερίων του Θερμοκηπίου (CMM), την πλατφόρμα GIS που αναπτύχθηκε από το ClimaMED, παρέχοντας μια ολοκληρωμένη εικόνα της κλιματικής επίδρασης -θετικής και αρνητικής- των γεωργικών δραστηριοτήτων σε επίπεδο εκμετάλλευσης, περιφέρειας και χώρας.